Bel mij terug

Bel mij terug

* Verplichte velden

Wat is neurofeedback

De basis van neurofeedback is de EEG-meting. Een EEG-meting brengt de globale activiteit van het brein in kaart en laat de meest voorkomende toestanden zien: onderactivatie, remming, activatie en overactivatie (zie onderstaand figuur). In plaats van EEG-golven toont de meetapparatuur van de Brainmarker verschillende kleuren. Zo kun je de breinwerking makkelijker uitleggen, ook aan kinderen. We meten de activiteit van de hersenen en zien direct de analyse met gekleurde breintjes op het beeldscherm. Hierna stelt de therapeut een persoonlijk trainingsprotocol in. De cliënt krijgt dan feedback van het synchroniseren van de miljoenen neuronen in zijn of haar hoofd. Deze techniek wordt daarom neurofeedback genoemd.

Brein verwerkt informatie

Net als een auto, schakelt het brein schakelt naar behoefte. Links zien we een diepe slaap. Paars is onderactivatie in het brein, bijvoorbeeld als je moe bent of ligt te dagdromen. In rust zien we geel, remming, dit betekent dat het brein stationair draait. Net als een geparkeerde auto met draaiende motor. Als je informatie wilt verwerken, schakelt je brein naar een hogere versnelling. Dit is groen: activatie. Is het veel te moeilijk, dan voel je stress. Jouw brein schakelt dan automatisch naar de hoogste versnelling. In de oertijd was dit erg handig als er een beer aan kwam stormen. Je kunt dan super snel reageren. Langdurige stress daarentegen, maakt je ziek.

Brein schakelt naar behoefte.

Breintoestanden variëren gedurende de dag

Het brein functioneert niet als een rechte weg maar als een landschap met dalen. Slapen, dagdromen, rust, concentratie en stress zijn allemaal toestanden van de hersenen. Al deze basistoestanden van het brein kunnen ook als dalletjes worden weergegeven in een soort landschap. Het balletje van de toestand rolt van hot naar her. Dit gaat alleen gemakkelijk als de dalletjes niet te diep zijn.

Breintoestanden variëren de hele dag. Het dal van bijvoorbeeld stress (rood) mag niet te diep zijn. Dan kom je er moeilijk uit. Langdurige stress kan een burnout of depressie veroorzaken.

Met neurofeedback maak je van diepe dalen weer begaanbare dalletjes

Als de hersenen één of meerdere diepere dalen hebben die ongewenst zijn, dan zijn gedragsproblemen of klachten vaak moeilijk op te lossen. Dankzij moderne technieken kun je diepe dalen, minder diep trainen met neurofeedback. Het ondiepe dal van de activatie (groen) kun je vervolgens uitdiepen zodat deze route sneller begaanbaar wordt. Dit zorgt bijvoorbeeld voor een betere concentratie.

Diverse klachten zichtbaar in EEG

Voorbeeld neurofeedback bij depressie

Mensen met een depressie hebben links frontaal een zichtbare remming in het brein. Zij krijgen positieve feedback op momenten dat de hersenen uit het dalletje proberen te klimmen van de remming. Zie onderstaand figuur. Het dalletje wordt door het trainen minder diep. Dit is ook belangrijk om in de toekomst niet snel in deze toestand terug te vallen.

Neurofeedback werkt met positieve beloning als de breintoestand uit het dalletje van de remming komt. Klik op de afbeelding voor een vergroting.

Het brein leert door beloning

De hersenen veranderen continu van toestand. Dit zie je ook in een EEG-meting: het signaal van de hersenen is nooit constant maar verandert steeds. Deze verandering vormt de basis van neurofeedback: een persoon ziet zijn eigen hersenactiviteit veranderen en krijgt positieve feedback op die momenten waarop de activiteit verbetert. Deze vorm van leren heet operante conditionering: je leert door positieve en negatieve feedback. We weten niet hoe we dit doen, we weten alleen dat het steeds beter gaat. Net als bij fietsen: als kind leren we met vallen en opstaan. Plotseling blijven we beter en langer zitten op de fiets en deze toestand van hersenen en spieren wordt positief bekrachtigd. Met langdurig resultaat. Fietsen verleer je niet meer.

Bij neurofeedback krijgt een persoon dus positieve feedback als het beter gaat met de toestand van het brein. Deze feedback heeft de vorm van een animatie of een film die beter zichtbaar is op de momenten waarop de hersenen beter functioneren. Bij iemand met een aandachtsprobleem betekent dit dat ieder klein momentje waarop de aandacht iets beter wordt, de feedback positief is. Het dalletje van de activatie wordt hierdoor uitgediept.

Traject neurofeedback

Door de exacte manier van meten kunnen we hele kleine verschillen laten zien, die je zelf helemaal niet merkt. Op den duur worden de veranderingen groter en ga je de verschillen merken: de hersenen zijn steeds vaker in de betere toestanden. De dalen van de ziekte worden minder diep, de dalen van het gezonde brein worden dieper en trekken meer aan. 

Bij de meeste personen zijn de eerste kleine veranderingen merkbaar na 10 sessies, blijvende veranderingen duren vaak langer, soms wel tussen de 20 en 40 sessies. Tot voor kort was neurofeedback niet altijd een goed alternatief voor andere behandelvormen zoals medicatie. Het traject duurde langer en kostte veel tijd en geld. Hier is echter verandering in gekomen. De combinatie van goede apparatuur en snellere internetverbindingen heeft ervoor gezorgd dat mensen nu thuis minimaal drie keer per week kunnen trainen terwijl ze toch online begeleid worden door een ervaren therapeut.

Neurofeedback: langdurig resultaat

Neurofeedback heeft in tegenstelling tot medicatie specifieke effecten: behandelparameters worden ingesteld op basis van je persoonlijk hersenprofiel. Bovendien is het een leerproces en heeft daarom langdurige effecten. Als je medicatie niet meer neemt is het effect weg. Als je klaar bent met een neurofeedback behandeltraject, heb je blijvend resultaat. Fietsen verleer je ook niet meer.

Neurofeedback en ADHD: wetenschappelijk onderzoek

De effecten van neurofeedback (40 sessies) bij ADHD blijken even goed of nog beter te zijn dan de effecten van medicatie. Dit is wetenschappelijk aangetoond in een studie onder 500 kinderen. De klachten, met name onoplettendheid en hyperactiviteit, namen af. Ook na een half jaar na de neurofeedbacktraining. Deze verbeteringen bleken vooral samen te hangen door het verminderen van de onderactivatie (paars) in het brein.

Drie typen ADHD zichtbaar in het brein.

Trainer neurofeedback

Wil jij ook neurofeedback aanbieden in je praktijk, klaslokaal, thuis of op het werk? Volg dan de vierdaagse opleiding tot Trainer Neurofeedback.

Neurofeedback thuis

Wil jij zelf je brein trainen? Met de Brainmarker train je op het voorhoofd de volgende klachten:

  • 3 typen ADHD
  • Concentratieproblemen
  • Impulsief en/of hyperactief gedrag
  • Hoog sensitief, HSP
  • Stress of burn-out
  • Angststoornis
  • Depressie

Meer informatie over neurofeedback training.